Cynnal enw da, gwarchod safonau, mynd i’r afael â phryderon

Y Comisiynydd

Mae’r Comisiynydd Safonau yn berson annibynnol sy’n rhoi cyngor a chymorth diduedd ar unrhyw fater o egwyddor sy’n ymwneud ag ymddygiad Aelodau’r Cynulliad ac mae’n cynnal ymchwiliadau annibynnol i gwynion sy’n honni bod Aelodau’r Cynulliad wedi torri Codau, Protocolau neu benderfyniadau’r Cynulliad.

Bywgraffiad o’r Comisiynydd Safonau

Mae Syr Roderick Evans yn Farnwr Uchel Lys ymddeoledig gyda dros 45 mlynedd o brofiad cyfreithiol. Cafodd ei alw i’r Bar yn 1970, gan ymarfer yn Abertawe rhwng 1970 a 1992; cafodd Sidan ym 1989.

Fe’i dyrchafwyd i’r farnwriaeth ym 1992, ac fe’i penodwyd i’r Uchel Lys yn 2001, gan ymddeol yn 2013. Mae hefyd yn Gymrawd Prifysgolion Aberystwyth, Abertawe a Bangor, ac yn Gymrawd Cymdeithas Ddysgedig Cymru, ac fe’i croesawyd i Orsedd y Beirdd yn 2002.

Prif swyddogaethau’r Comisiynydd yw:

  • derbyn unrhyw gŵyn bod ymddygiad Aelod Cynulliad, ar adeg berthnasol, wedi methu â chydymffurfio ag un o ofynion darpariaeth berthnasol;
  • ymchwilio i unrhyw gŵyn o’r fath yn unol â’r gweithdrefnau a sefydlwyd
  • cyflwyno adroddiad i’r Cynulliad ar ganlyniad unrhyw ymchwiliad o’r fath; a
  • cynghori Aelodau’r Cynulliad ac aelodau’r cyhoedd am y gweithdrefnau ar gyfer gwneud cwynion ac ymchwilio iddynt.

Yn ogystal â’r uchod, gall y Comisiynydd roi cyngor i’r Cynulliad:

  • ar unrhyw fater arall o egwyddor gyffredinol sy’n ymwneud â darpariaethau perthnasol neu â safonau ymddygiad Aelodau Cynulliad yn gyffredinol;
  • ar weithdrefnau ar gyfer ymchwilio i gwynion bod Aelodau Cynulliad wedi methu â chydymffurfio â gofynion darpariaethau perthnasol; ac
  • ar unrhyw fater arall sy’n ymwneud â hybu, annog a diogelu safonau ymddygiad uchel yn swydd gyhoeddus Aelod Cynulliad.

Mesur Comisiynydd Safonau Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2009